Engelse Fords: de Lotus Cortina

Ford of Britain bestaat 100 jaar. Een mooi jubileum, want bijna alle Fords die de moeite waard zijn komen uit Engeland. Daarom staan we stil bij de mooiste Engelse Fords. Gisteren keken we naar de Cortina, vandaag kijken we naar de mooiste Cortina. Maar is het wel een Ford? We hebben het natuurlijk over de Lotus Cortina.

Lotus-oprichter Colin Chapman overwoog aan het begin van de jaren ’60 om zijn eigen motoren te gaan bouwen. De Ford-motoren waren te klein of te groot, terwijl Coventry Climax te duur was. En eerlijk is eerlijk, echt veel indruk maakte de 1.172 cc zijklepper in de Lotus Seven niet.
De 1.499 cc die Ford in 1962 op de markt bracht, kwam dan ook als een geschenk uit de hemel voor Chapman. Met Harry Mundy en Keith Duckworth ging hij aan de slag om een twin-cam versie van de motor te ontwikkelen.
Tijdens de ontwikkeling vroeg Walter Hayes, de pr-man van Ford, aan Colin Chapman of hij die nieuwe motor ook in 1.000 Fords wilde monteren. Hayes was in januari 1962 bij Ford begonnen en wilde het imago van het merk verbeteren door in de autosport te stappen. Hoewel Lotus op het punt stond de Elan te introduceren, ging Chapman toch akkoord met het voorstel van Ford.

Ford leverde de carrosserieën aan bij Lotus, waar de auto vervolgens werd afgebouwd. De belangrijkste veranderingen waren de montage van de tot 1.558 cc vergrote Kent-motor en de close-ratio bak van de Lotus Elan. Toch was dat niet het enige: er werd een ander dashboard gemonteerd, er werden andere stoelen gebruikt, de remmen kwamen van Girling, de middenconsole moest door de andere versnellingsbak worden aangepast, de voorwielophanging werd aangepast en aan de achterkant ging Lotus zelfs radicaal te werk door de bladveren te vervangen door schroefveren. De slagroom op de taart waren uiteraard de Lotus-logo’s, die geplaatst werden op beide flanken van de karakteristiek wit-groene Cortina’s.

De reacties op de Lotus Cortina (Ford prefereerde de naam Cortina-Lotus) waren juichend. Het was een van de eerste auto’s die liet zien dat gewicht een belangrijke factor is bij een sportieve auto. Eén magazine noemde de lichte sedan, die onder meer met aluminium deuren en motorkap was uitgerust om gewicht te besparen, een Lotus 7 met een dak. Dat was nog eens wat anders dan de andere sportieve auto’s uit Engeland, die wel snel waren maar ook met flink wat overgewicht te kampen hadden.

Niet perfect

Toch was de Lotus Cortina niet perfect. Al snel deden de eerste verhalen de ronde over Ford-dealers die van toeten noch blazen wisten als het over een Lotus Cortina ging; de sportieve Cortina was te ingewikkeld voor hen. En de versnellingsbak van de Elan was perfect voor op het circuit, maar voor normale gebruikers lagen de versnellingen te dicht bij elkaar. Om de betrouwbaarheid toe te laten nemen en de auto bruikbaarder te maken voor dagelijks gebruik, werden in de loop der jaren dan ook enkele punten aangepast. Zo worden de aluminium bodypanelen vervangen door standaard exemplaren, worden de schroefveren vervangen door bladveren en wordt de Lotus-versnellingsbak verruild voor een exemplaar van Ford. Het leverde Ford aanzienlijk minder gezeur op - en wat maakte het ook uit, de 1.000 homologatie-exemplaren waren toch al gebouwd.

Niet voor niks overigens, want de Lotus Cortina was een groot succes in de autosport. Niet alleen op het circuit, maar ook in rally’s stond hij zijn mannetje. In september 1963 werd de auto gehomologeerd en nog diezelfde maand verscheen hij op het circuit, in de Oulton Park Gold Cup, waar hij een derde en vierde plaats behaalde achter twee Ford Galaxies. De Galaxies (en later ook de Mustangs) zouden de Cortina’s altijd voorblijven, maar al het andere had het nakijken, inclusief 3,8 liter Jaguars. Niet in een enkele race, maar op veel circuits. In Engeland zette Team Lotus de Cortina’s in, terwijl op het Europese vasteland Alan Mann Racing veel successen behaalde. In het British Saloon Car Championship werden de vooraan rijdende Cortina’s een vertrouwd gezicht, net als in het European Touring Car Championship en het Swedisch Ice Championship. Ook de Nürburgring Six-Hour en de Snetterton 500 werden door een Cortina gewonnen. Het waren dan ook niet de minsten die achter het stuur stapten: in Engeland racete Jim Clark met een Cortina, in België reed Jacky Ickx ermee.

Ook in rally’s werden successen behaald. Door de latere successen van de Escort sneeuwden de prestaties van de Cortina wat onder, maar dat is niet terecht. Al in zijn eerste rally (Spa-Sofia-Liege 1963), bedoeld om de motor te testen, reed de Cortina naar de vierde plaats. Later werden nog goede resultaten behaald in onder meer de RAC Rally, de Tour de France, de Shell 4000 en de Acropolis Rally. In de Tulpenrallye werd Vic Elford tweede met een Lotus Cortina.

Ford neemt het heft in handen

Na het succes van de eerste Lotus Cortina kon een opvolger niet uitblijven. Toch wilde Ford een paar dingen anders aanpakken. De successen van de auto werden namelijk aan Lotus toegeschreven, terwijl Ford de schuld kreeg van alles wat niet goed was. Merkwaardig, want de soms maar matige betrouwbaarheid werd toch echt veroorzaakt door de bouwkwaliteit van de bij Lotus gebouwde auto’s. Dat Lotus ten tijde van het verschijnen van de Cortina Mk2 druk bezig was met de verhuizing van Cheshunt naar Hethel was voor Ford dan ook de aanleiding om de nieuwe generatie Cortina Lotus zelf te bouwen, in de fabriek in Dagenham.
Dat zorgde er wel voor dat er minder aangepast kon worden. Verdwenen waren de aparte dashboards, totaal veranderde wielophangingen en andere zaken die de productie bemoeilijkten. Een andere motor, andere vering en een set Lotus-logo’s, daarmee moest het succes van de eerste Lotus Cortina herhaald worden. Wel was het vermogen toegenomen tot 111 pk.
Een andere opvallende verandering ten opzichte van de Mk1 was de kleur. De eerste Lotus Cortina kon alleen besteld worden in het bekende gebroken wit met de groene streep op de zijkant, maar voor de opvolger kon uit meer kleuren worden gekozen. De groene streep was ook verdwenen, maar daar waren de klanten het niet mee eens: vrijwel zonder uitzondering lieten ze die door hun dealer alsnog aanbrengen.

De Cortina Lotus Mk2 deed precies wat Ford wilde: hij leverde de prestaties van de Mk1, maar was aanzienlijk betrouwbaarder. In de loop der jaren kreeg de auto wel wat aanpassingen, maar deze waren niet zo ingrijpend als de wijzigingen die de Mk1 ondergaan had. De Cortina Lotus bleef in productie tot 1970. Daarna nam de Escort Twin Cam het stokje over op sportief gebied.


Specificaties Lotus Cortina Mk1
Geproduceerd in Cheshunt (Lotus), 3.301 exemplaren
Motor: 1.558 cm3, vermogen 106 pk/5.500 tpm, koppel 146 Nm/4.000 tpm
Transmissie: 4 versnellingen, handgeschakeld, achterwielaandrijving
Afmetingen: wielbasis 2.508 mm, lengte 4.216 mm, breedte 1.588 mm, hoogte 1.397 mm
Gewicht: 825 kg, 7,7 kg/pk
Topsnelheid 174 km/h

Specificaties Cortina Lotus Mk2
Geproduceerd in Dagenham (Ford), 4.032 exemplaren
Motor: 1.558 cm3, vermogen 111 pk/5.500 tpm, koppel 140 Nm/4.000 tpm
Transmissie: 4 versnellingen, handgeschakeld, achterwielaandrijving
Afmetingen: wielbasis 2.489 mm, lengte 4.267 mm, breedte 1.648 mm,hoogte 1.370 mm
Gewicht: 919 kg, 8,3 kg/pk
Topsnelheid: 170 km/h

Tests
Als het bestaat, staat het op internet. Dat geldt in ieder geval voor deze test van de Lotus Cortina Mk1 uit 1963.

Video
Ford Falcons zijn snel, maar de Lotus Cortina’s kunnen het ze nog behoorlijk lastig maken op Oulton Park. Verder ontdekt Graham Hill een meertje op deze video uit 1967.



Fifth Gear besteedde in de rubriek Fifth Gear Legends aandacht aan de Lotus Cortina.



Zie ook:
- Ford of Britain 100 jaar
- Ford of Britain maakt een uitstapje: de Nederlandsche Ford Automobielfabriek
- Engelse Fords: de Capri
- Engelse Fords: de Cortina

0