Engelse Fords: de Escort

Ford of Britain bestaat 100 jaar. Een mooi jubileum, want bijna alle Fords die de moeite waard zijn komen uit Engeland. Daarom staan we stil bij de mooiste Engelse Fords. Vandaag staan we stil bij de Escort, Fords middenklasser die uitgroeide tot een van de meest legendarische rallyauto’s ooit.

Eind 1967 toonde Ford de eerste foto’s van de langverwachte opvolger van de Anglia. Op het Autosalon van Brussel in 1968 maakte de nieuwe Escort zijn debuut. In tegenstelling tot de Anglia was de Escort niet meer volledig Brits; het was een product van het nieuwe Ford of Europe. Voor dit model was dus geen Duitse concurrent uit eigen huis, het was een gezamenlijk model van de Duitse en Britse Fordfabrieken. In ieder geval op papier - eigenlijk was de auto gewoon door Ford of Britain ontwikkeld.
Hoewel de auto er totaal anders uitzag dan de Anglia, was de auto technisch niet bepaald revolutionair. De bekende Kent-motoren uit de Anglia hadden ook hun weg naar de Escort gevonden. Het sportieve topmodel, de Twin Cam, was voorzien van de 1.558 cc motor die ook al in de Lotus Cortina gebruikt was.

Bonte verzameling sportieve versies

Hoewel de Escort eigenlijk een niet al te dure, compacte auto met vrij conventionele techniek was, wist hij toch indruk te maken. De auto groeide namelijk al snel uit tot een succesvolle rallyauto. Een bonte verzameling aan sportieve versies verliet de fabrieken. De Twin Cam, met de motor van de Lotus Cortina, werd al snel opgevolgd door de RS 1600. Die versie was voorzien van de BDA-motor, eigenlijk een wat kalmere versie van de door Cosworth getunede 16-kleps Kent-motor die in de Formule 3 werd gebruikt.
De overwinning in de London to Mexico World Cup Rally inspireerde Ford bovendien om een speciale editie te lanceren, de Mexico. Die versie werd net als de RS 1600 niet in Halewood, maar in South Essex geproduceerd, bij Ford Advanced Vehicle Operations.
Omdat de RS 1600 voor normaal gebruik wellicht wat al te temperamentvol was, werd later de RS 2000 geïntroduceerd. Voor die auto was de 16-klepper verruild voor een 2,0 liter Pinto-motor, die een vermogen van 100 pk leverde.

Toch waren het niet alleen de rally- en raceauto’s die opvielen. Ford probeerde ook met normale modellen records te breken. Zo verhaalt Ford in de Escort-brochure van 1973 over gezinswagens die 13 snelheids- en uithoudingsrecords braken.
‘In onze pogingen om records te breken zijn we uitgegaan van wagens die vrijwel zó uit de showroom kwamen. Een team van vooraanstaande race- en rallye-rijders, geselecteerd door Jackie Stewart, reed met Ford Escort, Taunus, Cortina en Consul zo’n 50.000 km over het snelle Monza circuit. Alleen kleine veranderingen werden aangebracht voor meer vermogen maar geen enkele wat betreft de betrouwbaarheid. Toch werden er 13 wereld records gebroken!
En de langste tijd die een wagen stilstond bedroeg één uur om de koppakking te verwisselen. De kruissnelheid lag zo tussen de 148 en 186 km/u met motoren van 1100 cc tot 3 liter. Het hele gebeuren werd officieel gadegeslagen door de FIA, het overkoepelend overgaan voor automobielsport, en de geringe veranderingen (het verwijderen van de ventilateurs, speciaal afgestelde karburateurs, bredere banden het weggelaten sieruitrusting) vielen dan ook vinnen de FIA reglementen voor uithoudingsritten. De records werden gevestigd op afstanden van 5000 tot 50.000 km en de wagens raceten van 1 dag tot aan 14 dagen non-stop, alleen onderbroken om van bestuurder te verwisselen en om te tanken.
Alles met elkaar, liet Ford zien dat een gewone gezinswagen zo het circuit op kan en met minimale aanpassing in staat is records aan gruzels te rijden net zo goed als al die Fords die overal ter wereld bijna dagelijks races en rallye’s winnen.’

Records of niet, de Escort werd een enorm verkoopsucces. In juni 1974 produceerde Ford het twee miljoenste exemplaar, een aantal dat nog nooit eerder behaald was door een niet-Amerikaanse Ford. Ruim 60 procent daarvan was in Engeland geproduceerd. De resterende 40 procent kwam onder meer uit Duitsland (Saarlouis), Israel, Australië, Nieuw-Zeeland, Taiwan en België (Genk).

Brenda

In januari 1975 introduceerde Ford de tweede generatie van de Escort, intern bekend onder de naam Brenda. Het ronde uiterlijk van de eerste generatie had plaatsgemaakt voor een vierkant, hoekig voorkomen. Dit keer was de auto in samenwerking met ‘Keulen’ ontwikkeld. Al te veel viel er overigens niet te ontwikkelen, want technisch was er weinig veranderd. Dat vond Ford zelf kennelijk ook, want in hetzelfde jaar dat de Escort Mk2 geïntroduceerd werd al begonnen met de ontwikkeling van zijn opvolger.

Opvallend was dat de luxere GL en Ghia zich onderscheidden van de goedkopere versies door vierkante halogeen koplampen, die gebruikt werden in plaats van de normale, ronde exemplaren.
Nog opvallender was de RS2000, die voorzien was van een aerodynamisch vormgegeven grille met dubbele, ronde koplampen.

Die RS2000 was overigens niet de enige sportieve uitvoering die Ford op de markt bracht. Het merk lanceerde ook nog een Sport, RS Mexico en RS1800. De laatstgenoemde was Fords rallywapen in die jaren. Hoewel het standaardvermogen een bescheiden 115 pk was, won de auto tal van rally’s. Het vermogen ging dan overigens flink omhoog. Zo bracht Ford in 1979 twee RS 1800’s aan de start bij de Rally Monte Carlo die een vermogen van maar liefst 270 pk hadden. Geen wonder dat Ford de auto tot 1983 inzette, ook al was de Escort Mk2 toen al drie jaar uit productie.

Michel Vaillant enthousiast over Erika

De volgende generatie Escort, de in 1980 geïntroduceerde Mk3, was namelijk wat minder geschikt voor de autosport. De Escort was niet langer een compacte sedan met achterwielaandrijving, maar richtte nu zijn vizier op de Volkswagen Golf. De Escort met codenaam Erika was ontwikkeld in Duitsland, was een hatchback en had voorwielaandrijving. Stripheld Michel Vaillant reed er vol enthousiasme mee en bovendien werd de auto verkozen tot Auto van het Jaar 1981. Jeremy Clarkson zei later echter dat de Escort ‘was powered by engines so rough, even Moulinex wouldn’t use them’.

Er verschenen wel wat sportieve varianten van de Escort Mk3; de XR3, in 1983 de XR3i en de RS1600i en in 1984 de RS Turbo. Bovendien werd in 1983 een cabriolet gelanceerd.
In Engeland werd echter gewerkt aan een Escort die in de autosport gebruikt kon worden, met name in rally’s. Bij Ford of Britain hield het enthousiasme voor de Escort Mk3 niet over. Om te beginnen was de auto in Keulen ontwikkeld en dan had de auto ook nog eens voorwielaandrijving; daar waren geen rally’s mee te winnen. Daarom werd met de ontwikkeling begonnen van een speciale rally-Escort, de RS 1700T.

Overigens waren de Engelse kopers wél enthousiast over de vernieuwde Escort. Vanaf 1982 was de Escort jaar in, jaar uit de best verkochte auto van Groot-Brittanië. Dat bleef ook zo na de facelift in 1986.
Sportievelingen hadden echter steeds minder te zoeken in een Escort. Na de facelift van 1986 was de RS Turbo niet meer de hardcore-RS voor liefhebbers. Of, zoals Ford het zelf zei: ‘Gone are the days when highperformance cars offered little more luxury than a medieval hermit’s cell.’

Totale flop

Na de Mk3 in 1980 was de Mk5 in 1990 het eerste écht nieuwe model. Lang verwacht, maar uiteindelijk een grote teleurstelling. De vijfde generatie van de Escort was een totale flop. Van binnen en van buiten zag de auto er saai en voorspelbaar uit, het weggedrag was matig en de kwaliteit was teleurstellend. Roestproblemen staken al snel de kop op. De motoren kwamen rechtstreeks uit de oude Escort en bovendien ontbraken de sportieve versies, waar Ford al vanaf de jaren ’60 naam mee maakte.
Toch werd de auto goed verkocht, ook al omdat Ford direct aan de slag ging om de kritiek te laten verstommen. In 1991 volgde alsnog een sportief topmodel, de RS2000, met een 150 pk sterke tweeliter motor. Bovendien werden de verouderde motoren vervangen door een nieuwe generatie motoren: de Zetec-motoren. Na de introductie van de nieuwe motoren keerde ook de XR3i terug, leverbaar met twee verschillende motoren.
Het echte spektakel brak echter los in 1992, toen Ford de Escort RS Cosworth introduceerde. Deze versie moest de Escort terugbrengen in de rallywereld, waar Ford al succesvol was teruggekeerd met de Sierra en de RS200. Onder de motorkap was een 2,0 liter 16-klepper met turbo te vinden. De 227 pk sterke motor bracht de vierwielaangedreven auto tot een topsnelheid van 225 km/h.

Al in 1992, twee jaar na de introductie, volgde een facelift. Het slaapverwekkende uiterlijk werd aangepakt door de voor- en achterkant te wijzigen. De bijna antieke 1,6 liter CVH-motor werd eindelijk vervangen door een nieuwe 1,6 liter Zetec-motor. Ook de passieve veiligheid was verbeterd, onder meer door balken in de deuren, verbeterde kreukelzones en de introductie van de airbag.

In januari 1995 kreeg de Escort opnieuw een flinke facelift, hoewel de auto in de nog steeds gebaseerd was op de in 1990 verschenen Mk5. De koplampen, motorkap, voorschermen, bumpers, spiegels, deurgrepen en grille waren veranderd. Ook het dashboard van de Escort was totaal gewijzigd. Daarmee was de Escort een veel betere auto geworden, al was het basismodel inmiddels wel vijf jaar oud.

In 1998 introduceerde Ford de opvolger van de Escort, de Focus. De basismodellen van de Escort bleven echter nog enige tijd in productie onder de naam Escort Classic, speciaal voor de mensen die geen afscheid van de Escort konden nemen of de Focus te duur vonden. In 2000 was het echter afgelopen voor de Escort; na 32 jaar en ruim vier miljoen verkochte exemplaren was de Escort vervangen.

Tests
In het archief van Autovisie zijn natuurlijk flink wat tests van Escorts te vinden. Hieronder vind je links naar verslagen van de mooiste Escorts.
- Test Ford Escort 1300 Super en GT (1968)
- Test Ford Escort Sport (1971)
- Test Ford Escort Mexico (1973)
- Test Ford Escort RS 2000 (1974)
- Rijimpressie Ford Escort RS 2000 (1977)
- Ford Escort Auto van het Jaar 1981
- Rijimpressie Ford Escort RS 1600i (1982)
- Triotest Ford Escort RS Turbo, Opel Kadett GSi en Volkswagen Golf GTI 16V (1986)
- Dubbeltest Ford Escort RS Cosworth en Lancia Delta HF Integrale 16V (1992)

Zie ook:
- Ken Block in een '78 Ford Escort
- Escort Mk1 op Zandvoort

- Ford of Britain 100 jaar
- Ford of Britain maakt een uitstapje: de Nederlandsche Ford Automobielfabriek
- Engelse Fords: de Capri
- Engelse Fords: de Cortina
- Engelse Fords: de Lotus Cortina

0